Thước Lỗ Ban
Thước Lỗ Ban 52,2 cm
Loại thước dùng đo khoảng rỗng, còn gọi là đo thông thủy: lọt lòng cửa đi, cửa sổ, ô thoáng, chiều cao tầng. Thước chia 8 cung lớn, mỗi cung lớn có 5 cung nhỏ, các cung lặp lại sau mỗi 522 mm. Đây là tập quán tham khảo của nghề mộc và xây dựng, kích thước vẫn phải ưu tiên công năng và an toàn.
Thước Lỗ Ban 42,9 cm
Loại thước dương trạch, dùng đo kích thước đặc của nhà ở: bệ bếp, bậc tam cấp, giường, tủ, bàn. Thước chia 8 cung lớn, mỗi cung lớn có 4 cung nhỏ, lặp lại sau mỗi 429 mm. Một số thước ghi Nạn thay cho Kiếp, Mạng thay cho Bản.
Thước Lỗ Ban 38,8 cm
Loại thước âm trạch. Trong Chonj, thước này chỉ dùng để ghi kích thước đồ thờ như bàn thờ, tủ thờ, khuôn bài vị. Thước chia 10 cung lớn, mỗi cung lớn có 4 cung nhỏ. Nhiều cây thước trên thị trường làm tròn thành 39 cm.
Cách tính
Bạn nhập một kích thước tính bằng milimét. Chonj đặt số đo đó lên ba cây thước Lỗ Ban thông dụng: thước 52,2 cm dùng đo thông thủy như lọt lòng cửa, ô thoáng; thước 42,9 cm dùng đo khối đặc như bệ bếp, giường, tủ; và thước 38,8 cm dùng cho đồ thờ. Mỗi cây thước được chia đều thành các cung lớn: tám cung với hai thước đầu và mười cung với thước cuối. Vì các cung lặp lại theo chiều dài thước, trang lấy số đo chia cho chiều dài thước, giữ phần dư, rồi xem phần dư rơi vào cung thứ mấy. Kết quả là tên cung, tính chất tốt hay xấu và lời giải cho từng thước.
Đọc kết quả thế nào
Mỗi thước cho một kết quả riêng, vì vậy bạn chỉ cần đọc thước đúng với thứ mình đang đo. Đo lọt lòng cửa thì xem thước 52,2 cm; đo bàn, tủ, bậc thềm thì xem thước 42,9 cm; đo bàn thờ thì xem thước 38,8 cm. Cung đỏ là cung được thợ xưa ưa dùng, cung đen là cung người ta hay tránh. Nếu số đo rơi vào cung đen, người ta thường chỉnh thêm hoặc bớt vài milimét để sang cung đỏ gần nhất. Hãy nhớ đây là tập quán của nghề mộc để tham khảo; công năng, an toàn, lối thoát hiểm và sự thoải mái khi dùng vẫn phải đặt lên trước.
Hỏi đáp
Kết quả có chỉ đến cung nhỏ không?
Công cụ xác định cung lớn của từng thước. Mỗi cung lớn còn chia thành bốn hoặc năm cung nhỏ, tên các cung nhỏ được ghi kèm để bạn tham khảo. Nếu cần chính xác đến cung nhỏ, bạn nên đối chiếu thêm với cây thước thật.
Đo cửa thì đo phần nào?
Với thước thông thủy 52,2 cm, người ta đo khoảng lọt lòng, tức phần trống bên trong khung cửa mà người và đồ đạc đi qua được, không tính khung. Chiều rộng và chiều cao nên được đo riêng và xem riêng từng số.
Thước Lỗ Ban bán ngoài thị trường có khác không?
Một số thước làm tròn thước âm trạch thành 39 cm hoặc ghi tên cung hơi khác, như Nạn thay cho Kiếp. Chonj dùng 522, 429 và 388 milimét là các độ dài phổ biến, nên kết quả có thể lệch đôi chút ở sát ranh giới giữa hai cung.
